لایحه بودجه سال آینده ایران با اتکای بیشتر به در آمدهای مالیاتی برای بررسی به مجلس ارائه شده است.

روز سه شنبه، 27 ژانویه (8 بهمن)، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری، در جلسه علنی مجلس حضور یافت و طی سخنانی، با گزارش شرایط اقتصادی کشور طی سال گذشته و شرح نکات اصلی برنامه مالی دولت برای سال آینده، لایحه بودجه سال 1388 خورشیدی را به رئیس مجلس تسلیم کرد.

بودجه سالیانه جمهوری اسلامی تحت عنوان بودجه ملی تهیه می شود که بخشی از آن به عملیات شرکت ها و موسسات بازرگانی متعلق به دولت اختصاص دارد و بخش دیگر، با نام بودجه عمومی، شامل پیش بینی درآمدها و هزینه های مربوط به دستگاه های دولتی است.

حجم بودجه عمومی سال 1388 به حدود 84 هزار میلیارد تومان بالغ می شود که سهم بودجه جاری به 58 هزار میلیارد تومان و سهم بودجه عمرانی به 26 هزار میلیارد تومان می رسد.

به گفته آقای احمدی نژاد، حجم بودجه عمومی سال آینده 5/3 درصد بیش از سال 1387 است اما هزینه های عمرانی، مربوط به طرح های سرمایه گذاری، نسبت به بودجه عمرانی سال گذشته 32 درصد افزایش خواهد داشت.

به این ترتیب، دولت در نظر دارد هزینه های جاری خود در سال 1388 را نسبت به سال جاری 2 درصد کاهش دهد.

در مورد تامین منابع مورد نیاز بودجه عمومی، آقای احمدی نژاد گفت که لایحه بودجه سال 1388 کاهش اتکا به درآمدهای نفتی و افزایش عواید غیر نفتی را مورد توجه قرار داده است.

به گفته آقای احمدی نژاد، دولت در نظر دارد طی سال آینده، درآمدهای مالیاتی را 25/4 درصد افزایش دهد به نحوی که 30 درصد از کل هزینه های دولت از طریق دریافت مالیات ها تامین شود اما توضیح نداد که با توجه به وابستگی شدید فعالیت های اقتصادی ایران به درآمدهای نفتی، دریافت مالیات بیشتر در زمان کاهش عواید نفتی به چه نحو صورت خواهد گرفت.

وی گفت که با احتساب سایر درآمدهای غیر نفتی، که برای آنها رشد 72/1 درصد در نظر گرفته شده است، سهم عواید غیر نفتی در درآمدهای بودجه سال آینده به 60/6 و میزان درآمدهای نفتی به 39/4 درصد خواهد رسید.

این لایحه براساس پیش بینی بهای جهانی نفت در حد 37/50 دلار در هر بشکه تدوین یافته و سهم درآمدهای نفتی در آن 37 میلیارد دلار پیش بینی شده و دولت در نظر دارد 14 میلیارد دلار نیز برای مصارف ارزی خود، از حساب ذخیره ارزی برداشت کند.

آقای احمدی نژاد پیش بینی کرد که با اجرای طرح حذف یارانه بنزین، 3 هزار میلیارد تومان نیز از محل کاهش واردات بنزین صرفه جویی می شود.

وضعیت اقتصادی و اهداف بودجه
 

آقای احمدی نژاد بخش مهمی از سخنرانی بودجه را به تشریح وضعیت اقتصاد کشور در سال جاری و دیدگاه های دولت خود در تدوین بودجه سال آینده اختصاص داد.

وی گفت که در حالیکه رشد اقتصادی جهان از 5 درصد در سال 2007 به 3/9 درصد در سال 2008 کاهش یافته، اقتصاد ایران همچنان به رشد خود ادامه داده است.
 

آقای احمدی نژاد گفت که رکود اقتصاد جهانی تاثیر کمی بر اقتصاد ایران داشت اما با توجه به سهم قابل توجه عواید نفتی در بودجه و کاهش بهای نفت در بازارهای جهانی، دولت ناگزیر شده است حجم بودجه را، که در سال 1387 و سال قبل از آن 20 هر سال درصد رشد داشت، محدود سازد و بودجه سال آینده را با 2 درصد رشد منفی تدوین کند.

رئیس جمهوری ایران در عین حال گفت که بودجه سال آینده به نحوی تهیه شده است که در صورت بهبود شرایط بازار جهانی نفت و افزایش درآمدهای نفتی کشور، درآمدهای اضافی به تسریع اجرای طرح های عمرانی و تکمیل طرح های نیمه تمام اختصاص می یابد هر چند اظهار داشت که با توجه به پیش بینی کاهش نرخ رشد اقتصاد جهانی، نباید انتظار افزایش قیمت نفت را داشت.

رئیس جمهوری ایران سیاست های اصل 44، شامل کاهش تصدی دولتی و فراهم آوردن امکان مشارکت بیشتر بخش خصوصی در اقتصاد ملی را چارچوب اصلی سیاستگذاری اقتصادی دولت توصیف کرد و افزود که بودجه سال آینده نیز بر همین مبنا تهیه شده است.

به گفته آقای احمدی نژاد، دولت در نظر دارد طی سال آینده، بیش از 5 هزار میلیارد تومان از سهام و دارایی های شرکت های متعلق به دولت را به فروش برساند و عواید آن را برای طرح های مصوب خود هزینه کند.

رئیس جمهوری ایران در مورد مشکلات تامین درآمدهای بودجه از طریق صادرات نفت خام گفت که بودجه سال 1388 "متناسب با شرایط امروز اقتصاد جهانی" تنظیم شده اما اجرای این بودجه را مثبت ارزیابی کرد.

وی گفت "کاهش وابستگی بودجه به عواید نفتی از اهداف اصلی قوانین برنامه های متوالی و جزء آرزوهای برنامه ریزان کشور بوده و کاهش مصرف و صرفه جویی و کنترل هزینه های مصرفی عمومی هم جزء آرزوها بوده است."

آقای احمدی نژاد در عین حال در مورد تاثیر احتمالی اخذ مالیات بیشتر در تعمیق رکود اقتصادی در کشور، که به دلیل کاهش عواید نفتی در حال حاضر با خطر رکود مواجه است، اظهار نظری نکرد.

آقای احمدی نژاد در همین سخنرانی منتقدان لایحه هدفمند کردن یارانه ها، شامل حذف یارانه برخی اقلام اساسی را مورد انتقاد قرار داد و گفت "عده ای در بیرون تلاش می کنند که فضایی پر از واهمه و ترس از آینده اجرای این طرح را در دولت و مجلس به جامعه القا کنند" و افزود که تصویب و اجرای این طرح تصمیم درستی است که باید اتخاذ شود.

وی گفت که هنگام اجرای طرح سهمیه بندی بنزین نیز برخی از منتقدان هشدار دادند که این اقدام دارای تبعات اجتماعی جبران ناپذیری است اما پیش بینی آنان درست نبود و در نتیجه اجرای این طرح، 30 درصد در مصرف بنزین در کشور صرفه جویی شد.

محمود احمدی نژاد از نمایندگان مجلس خواست که در راه تصویب و اجرای لایحه هدفمند کردن یارانه ها با دولت همکاری کنند.